Dünya Kupası: Sistem mi sorunlu, İtalya mı?

Dünya Kupası elemeleri hakkında, İtalya Milli Takım Teknik Direktörü Gennaro Gattuso’nun “Kuralları ben koymadım, gidin koyana sorun” çıkışı Avrupa futbolunda geniş yankı uyandırdı. Zanka Spor Genel Yayın Yönetmeni Serkan Macit, yaşananları ve perde arkasını Zanka Spor Yorumcusu Hakan Metin ile değerlendirdi.

Serkan Macit:
Zanka Spor TV’de yaptığımız son programda Dünya Kupasının formatına değinmiştik biraz… Gennaro Gattuso’nun Dünya Kupası elemeleriyle ilgili çıkışı Avrupa’yı karıştırdı. “Kuralları ben koymadım, gidin koyana sorun” dedi adam. Böyle bir cümle kolay kurulmaz. Hakan, sen de hazırlıklı geldin belli, yüzünde “Ben bu dosyayı açarım” ifadesi var. Ne oluyor bu İtalya cephesinde?

Hakan Metin:
Serkan, Gattuso son haftalarda zaten çok gergindi. Norveç’e 4-1 kaybettikleri maç öncesi yaptı bu açıklamayı. Daha play-off’a düşmeleri kesinleşmemişti bile ama o stres, o baskı… üstüne 2018 ve 2022’de arka arkaya iki Dünya Kupası’nı play-off’larda kaçırmanın verdiği psikoloji… Adamın bu düzeni sorgulaması çok doğal. “Play-off” kelimesi İtalya’da travma tetikleyicisi gibi.

Serkan Macit:
Orası kesin. Ama bu çıkışın altında tek bir neden yok gibi duruyor. Ne bu adamı bu kadar çileden çıkaran? Tam olarak nerede patladı bu iş, Hakan?

Hakan Metin:
Aslında birkaç dosya birleşti. Birincisi, “Eskiden en iyi grup ikincisi direkt gidiyordu, şimdi niye gitmiyor?” sitemi. Avrupa’nın kontenjanının düşmesi onu rahatsız ediyor.
İkincisi Afrika ve Güney Amerika örneklerini veriyor ama orada da bazı bilgi hataları var. Mesela 1994’te “iki Afrika ülkesi vardı” diyor ama üçtü. Güney Amerika’nın sıralamasıyla ilgili söyledikleri de tam tutmuyor.

Serkan Macit:
Şu çok konuşuluyor: “İtalya sistem tarafından eziliyor.” Bu iş gerçekten o kadar dramatik mi? Çünkü sosyal medyada kıyamet koptu.

Hakan Metin:
Dramatik ama her drama gibi abartı kısmı var. Avrupa bugün tarihinin en kalabalık döneminde. 1990’da 32 Avrupa ülkesi elemelerdeydi. Bugün 54.
Takvim sıkışık, aralara hazırlık maçı bile sokmak zor. Grupları büyütemiyorsun. Küçük grup yapınca da Haaland gibi bir oyuncuya denk gelirsen geçmiş olsun.
İtalya’nın yaşadığı tam olarak bu. Norveç iki maçta 7 gol attı. Bunun ardından “Sistem adil değil” tartışması doğal olarak büyüyor.

Serkan Macit:
İyi de Hakan, kardeşim 7 gol yemeyin o zaman! Haaland tamam da… 7 gol nedir? Yani biraz da kendi hikâyeni kendin yazacaksın.

Hakan Macit:
Aynen öyle Serkan. Tam olarak konu bu. Haaland evet bir fenomen, ama sonuçta futbol bu. Taktik geliştirebilirsin, oyunu daraltırsın, savunmayı sıkarsın…
İtalya’nın kendi payını görmeden sadece sisteme yüklenmesi doğru değil. Yani sistemde sorun var mı? Var. Ama her şey sistem değil.

Serkan Macit:
Peki gelelim Gattuso’nun Güney Amerika çıkışına… “10 takımın 6’sı gidiyor” dedi. Orası gerçekten kolay mı?

Hakan Metin:
Kesinlikle değil. Kâğıt üzerinde kolay görünüyor çünkü oran yüksek. Ama pratik sahada çok farklı bir dünya var.
– 10 takımdan 8’i FIFA sıralamasında ilk 50 içinde.
– Fizik olarak çok sert bir futbol kültürü.
– 18 maçlık uzun bir maraton.
– Oyuncuların çoğu Avrupa’da oynadığı için neredeyse her pencerede 20 saatlik uçuşlar.

Bir de sahadaki gerçeklik var: Brezilya altı maç kaybetti ama yine de Dünya Kupası’na direkt gitmeyi başardı. Çünkü rekabet öyle bir kadar yüksek ki kimse şaşırmadı.

Serkan Macit:
Ayrıca Güney Amerika’da hazırlık maçı bile turnuva maçı temposuyla oynanıyor. Arjantin ile Kolombiya’yı düşün… Daha oyuncular ısınmadan tribün tansiyonu yükseliyor. Orada “tempoyu düşürelim, gençleri deneseydik” diye bir mantık yok.

Hakan Metin:
Kesinlikle. Orada futbol bir kültür değil, hayat meselesi. Her maç sanki kıta finali. Bu yüzden kıtalar arası kıyaslama yapınca, “Güney Amerika kolay” demek yüzeysel kalıyor.

Serkan Macit:
Peki Afrika? Gattuso oraya da dokundurdu.

Hakan Metin:
Ama bence gereksiz dokundurmuş. Afrika’daki 9 grubun 8’inden Dünya Kupası geçmişi olan ülkeler çıkıyor.
– Fas
– Senegal
– Cezayir
– Mısır
– Gana
– Nijerya
… Bunların hepsi Avrupa elemelerine gelse yine üst sıraları zorlar.

Fiziksel kalite çok yüksek, teknik gelişim son 15 yılda ciddi bir ivme aldı. Gattuso’nun Afrika konusundaki tepkisi bence tamamen yanlış.

Serkan Macit:
Benim asıl kafama takılan Asya. Çünkü orada seviye farkı bariz.

Hakan Metin:
Orada sana tamamen katılıyorum. 46 ülke var, sadece dördü ilk 50’de ama sekiz kontenjan ayrılmış durumda.
Bu oran gerçekten yüksek.
FIFA’nın Asya pazarı ve yayın gelirlerine olan ilgisi de biliniyor. Dolayısıyla orada biraz “futbol adaleti”nden çok “ekonomik strateji” etkili.

Serkan Macit:
O zaman Hakan, mesele biraz karışık gibi. Biraz haklı, biraz haksız…

Hakan Metin:
Aynen öyle. Gattuso’nun tepkisi duygusal olarak anlaşılır. İtalya iki Dünya Kupası’na gidemedi, ağır bir toplumsal yük var. Herkesin omzunda baskı var.

Ama matematiğe bakınca:
– Avrupa’nın dünya kupasındaki payı 1990’larda %54’tü.
– Bugün %33’e düştü.
Bu düşüşe rağmen Avrupa’nın takım sayısı arttı.
Dolayısıyla her ülke daha küçük bir paya bölünüyor. Bu kaçınılmaz.

Serkan Macit:
Ben de tam bunu düşünüyorum.Adam biraz haklı ama kesinlikle tamamen haklı değil.
Bence de mesele sadece sistem değil; İtalya’nın sahadaki performansı da hikâyenin büyük kısmı.

Hakan Metin:
Kesinlikle katılıyorum Serkan. Ve şunu da söylemeden geçmeyeyim: Bu işin sonunda yine saha konuşacak. FIFA’yı eleştirmek bir yere kadar… ama Norveç’ten 7 gol yedikten sonra “Sistem bozuk” demek çok karşılık bulmuyor.

Serkan Macit:
Valla bugün yine çok keyifli bir sohbet oldu. Konu İtalya olunca içindeki romantik futbol adamı ortaya çıkıyor sanki Hakan.

Hakan Metin:
Aman Serkan, ben Zanka’da rol çalmayayım. Biz burada analizimizi yapalım, İtalya kısmını da onlar düşünsün!